Một Chút Men Xưa

Một Chút Men Xưa

Mỗi khi đọc Nguyễn Trãi, tôi nhận ra mỗi lần được một chút hồn quê. Lâu ngày chầy tháng, cái hồn quê ấy cứ thấm đẫm vào và làm tôi thay đổi, đổi thay cụ thể thế nào thì tôi không thể nào xác định. Nhưng con đường làng lầy lội bổng dưng trở nên đẹp hơn, những cỏ cây hoa lá rất tầm thường (như tôi từng nghĩ) hốt nhiên lung linh màu sắc, thoang thoảng hương thơm, kể cả cái gốc tre đen xám trước cổng nhà tôi. Ở đây tôi không dám nhắc đến cái số phận nghiệt ngã của Cụ. Một số phận làm nhói đau hàng triệu trái tim hậu thế.

Cứ thế, mà tôi đọc Nguyễn Trãi, và cái cuối cùng đọng lại trong tôi là;

Danh chăng chuốc, lộc chăng cầu

Được ắt chẳng mừng, mất chẳng âu

Có gió nhiễu sông, mây nhiễu cửa

Còn thơ đầy túi, rượu đầy bầu

Người tri âm ít, cầm nên lặng

Lòng hiếu sinh nhiều, cá ngại câu

Mấy kẻ công danh nhàn lẳng đẳng

Mồ xanh cỏ lục thấy ai đâu

VỀ MỘT BÀI THƠ CỦA TUỆ TRUNG THƯỢNG SĨ

VỀ MỘT BÀI THƠ CỦA TUỆ TRUNG THƯỢNG SĨ

Ảnh: Internet

物不能容

躶國欣然便脫衣， 

禮非亡也俗隨宜。 

金穿禿嫗為懸杙， 

明鏡盲人作蓋卮。 

玉操入琴牛不聽， 

花粧瓔珞象何知。 

吁嗟一曲玄中妙， 

合把黃金注子期。

慧中上士.

Vật bất năng dung

Lõa quốc hân nhiên tiện thoát y,

Lễ phi vô dã, tục tuỳ nghi.

Kim xuyên thốc ẩu vi huyền đặc,

Minh kính manh nhân tác cái chi.

Ngọc tháo nhập cầm ngưu bất thính,

Hoa trang anh lạc tượng hà tri.

Hu ta nhất khúc huyền trung diệu,

Hợp bả hoàng kim chú Tử Kỳ.

Tuệ Trung Thượng Sĩ

TỲ BÀ HÀNH VÀ KỶ NIỆM CỦA TÔI

TỲ BÀ HÀNH VÀ KỶ NIỆM CỦA TÔI

Bài thơ Tỳ Bà Hành của Bạch Cư Dị là một bài thơ nổi tiếng, đã có nhiều vị cao nhân tiền bối chuyển ngữ sang tiếng Việt.

Tôi, một hậu nhân, hôm nay sở dĩ dám liều mạng mó vào chẳng qua là có một nguyên nhân như thế này. Trong những năm 1977-1978, cuộc sống quá khó khăn, tôi đi buôn gạo lậu cò con trên tuyến đường tàu Rạch Giá - Vĩnh Thuận, tôi gặp được một khách đi tàu là một nhạc công nữ xấp xỉ tuổi tôi. Dưới ánh trăng tháng mười và chung quanh là muỗi, chúng tôi ngồi trên mui tàu uống rượu đế, ăn khô sặc rằng, Cô ấy đã nâng cây đàn kìm (đàn nguyệt) đàn cho tôi nghe những bài bản cải lương Nam Bộ, có một vài người cất giọng hát theo những khúc Dạ Cổ, Xuân Tình, Tứ Đại Oán...

Khi cuộc vui đã tàn, tôi có viết trên bao thuốc lá mấy câu thơ, mà bây giờ tôi còn nhớ lỏm bỏm:

Đêm phiêu bạc, tiếng đàn khuya,

Cay ly rượu đế cùng chia nỗi buồn.

Cám ơn em tiếng Nguyệt cầm,

Câu thơ, điệu nhạc, nỗi lòng cùng đau.

CHÚ THẰN LẰN

CHÚ THẰN LẰN

Chú thằn lằn ngủ hoài bên giá sách

Như triết nhân đã hóa thạch ngàn đời

Chợt một hôm nghe lời mời của nắng

Chú cựa mình thức dậy để rong chơi

Nhưng bầu trời là trần nhà vuông vắn

Thế giới này là bốn bức tường vôi

Nắng qua khe cũng chỉ là khe nắng

Chớp qua song một khắc đã phai rồi

ĐÔI ĐIỀU CÙNG CÁC BẠN THƠ

ĐÔI ĐIỀU CÙNG CÁC BẠN THƠ

Cách đây vài năm, tôi gặp lại một người học cũ rất thân nhưng đã lâu rồi chúng tôi không gặp nhau. Sau một thoáng vui mừng ồn ào. Tôi được biết bạn tôi là một cư sĩ đạo Bụt, và chúng tôi lại nói với nhau về đề tài này. Một đề tài mà trong quá khứ chúng tôi chưa hề trao đổi. Trong cuộc gặp gỡ này những gí còn đọng lại trong tôi là những gì bạn tôi nói:

- Trong giao tiếp, con người có hai tai để nghe và một cái miệng để nói. Nhưng có lẽ ít ai nghe nhiều hơn nói, mà thường thì nói nhiều hơn nghe. Có lẽ cái cần nghe thì quá nhiều nên tạo hóa cho tới hai tai, cái cần nói thì nên in ít, nên chỉ cho có một cái miệng mà phải cáng đáng thêm cái nhiệm vụ ăn uống. Nhưng hình như, con người thì ít khi lắng nghe mà là nói huyên thuyên, thậm chí đôi khi còn nói bậy, đã vậy còn nói to. Và bản thân tao và mày cũng không ngoại lệ.

Thôi Thì Như Vậy Đi

Thôi Thì Như Vậy Đi

Cũng muốn viết những câu thơ gai góc

Nhưng cuộc đời đã rớm máu từ lâu

Những gai nhọn luồn trong từng tấn thảm

Trong chăn màn, trong tấm nệm… Rêm đau

Thôi thì thôi thơ đừng nên gai góc

Cứ lằng nhằng như một gã nhà quê

Như hơn bốn ngàn năm nay vẫn thế

Như ca dao êm mượt lối đi về

 

ĐỦ THỨ VÔ DUYÊN

ĐỦ THỨ VÔ DUYÊN

Mấy hôm nay sao chập chập trong đầu
Làm việc gì cũng thành vô duyên cả
Soi vào gương, thấy mặt mình ngu quá 
Sờ lên cằm, vô duyên cả cọng râu

Nhìn chung quanh toàn hàng giả củaTàu
Trùng điệp vô duyên bủa vây bốn phía
Mở trang sách, vấp câu thơ tròn trịa
Quẳng sách lên bàn, dội lại tiếng: Vô duyên!

NGẪM NGHĨ VỀ GỐC CÂY

NGẪM NGHĨ VỀ GỐC CÂY

Từ gốc cây những chồi non đang nhú

Gió mơn man đang hứa một mùa xanh

Vầng mây đến hẹn mang thêm nguồn sống

Nắng đi về mang sắc biếc long lanh

Trời trong suốt gọi cành vươn cao mãi

Lá vẫn nheo đuôi mắt đọng sương khuya

Từng búp nhỏ trên đầu cành vừa hé

Gom sắc hương chờ đợi nắng xuân về

Tháng Bảy Trời Mưa và Những Nghĩa Trang

Tháng Bảy Trời Mưa và Những Nghĩa Trang

Tháng bảy mưa ngâu. khóc một tình yêu ly biệt

Tháng bảy mưa dầm, khóc đất nước chia đôi.

Để những tháng bảy, tháng tám tiếp theo.

Đất nước ngậm ngùi.

Nhìn anh em đánh nhau chí mạng,

Và hôm nay tháng bảy lại mưa dầm.

Nhang đỏ rực trong nghĩa trang hoành tráng,

Lớp lớp hàng hàng những ngôi mộ trắng,

Bia có tên và cả bia không có tên.

TẠM BIỆT KHÚC TÌNH CA

TẠM BIỆT KHÚC TÌNH CA

Khúc nhạc tình, bài thơ tình vẫn đọc

Vẫn được viết ra từng phút, từng giây

Đã hơn bốn ngàn năm nay vẫn thế

Để làm cho tươi thắm quê hương này

Không ai muốn viết nên câu thơ lẫm liệt

Ngoại trừ khi mà vận nước đảo điên

Không ai muốn viết khúc ca hùng tráng

Ngoại trừ khi mà vận nước ngữa nghiêng

Nhớ Quê Đọc Thơ Trần Nhân Tông

天長晚望

村後村前淡似煙，
半無半有夕陽邊。
牧童笛裡歸牛盡，
白鷺雙雙飛下田。

陳 仁 宗

THIÊN TRƯỜNG VÃN VỌNG

Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên

Bán vô bán hữu tịch dương biên

Mục đồng địch lý quy ngưu tận

Bạch lộ song song quy hạ điền

Ngắm Cảnh Chiều Ở Thiên Trường

Khói mờ xóm sau xóm trước

Bóng chiều chừng có chừng không

Trâu về chuồng theo tiếng sáo

Từng đôi cò trắng xuống đồng

quán tâm nguyễn hiền nhu

Gió

Gió

Yêu gió lắm xin lòng như cơn gió

Cứ lang thang qua muôn nẻo mơ hồ

Thì thào lá cả khi vầng trăng tỏ

Và mơn man cùng làn khói lam mờ

Cũng thỉnh thoảng ồn ào cơn giận dữ

Rồi dừng chân trên đỉnh núi trầm tư

Vướng chút thơm của đất trời hoang dã

Buồng phổi em hương đang tỏa từ từ

Binh Xa Hành

Khi nhón chân vào thơ Đường, nếu như người đọc tìm thấy cái hào sảng của Lý Bạch, cái tĩnh lặng của Vương Duy, cái hồn nhiên của Bạch Cư Dị, và tài hoa của Thôi Hiệu, Thôi Hộ, Đỗ Mục, Trương Kế… thì chúng ta cũng không thể nào quên được cái nỗi đau của Đỗ Phủ với tấm lòng của một con người nhân ái, yêu hòa bình, nhưng phải chứng  kiến những tàn khốc của chiến tranh; chiến tranh vì tranh quyền đoạt vị, chiến tranh vì đi xâm lược và bị xâm lược, mạng sống của con người bị xem như cỏ rác, và đó là một thuộc tính không thể tách rời của xã hội, của văn hóa Trung Quốc (bất kể hình thái xã hội ấy ra sao)

Bài thơ Binh Xa Hành dưới đây là một trong rất nhiều bài thơ nói lên cái nỗi đau ấy.

Hơn ai hết những con người cầm bút làm thơ của dân tộc Trung Hoa đều nhận ra điều này và qua biết bao nhiêu thế hệ họ vẫn giữ trong tâm hồn mình cái niềm đau lưu cửu ấy mà Đỗ Phủ là một tiêu biểu

XIN NHƯ HÔM QUA

XIN NHƯ HÔM QUA

Nhân loại bây giờ quên cầm bút viết thư

Thói quen ấy đã trở thành quá khứ

Và vì tôi là một phần nhân loại cũ

Nên lắm khi không liên lạc được với thời này

Ngày hôm nay cái điện thoại cầm tay

Giúp kết nối loài người trên trái đất

Ta dễ yêu những con người xa lắc

Người trong nhà lắm lúc lại thờ ơ

Cám Ơn Tôi

Cám Ơn Tôi

Cám ơn tôi, mỗi sớm mai thức dậy

Mồm không hôi, xương cốt chẳng rêm đau

Vươn đôi vai, máu râm ran mình mẫy

Bên ngoài song, lấp lánh nắng len vào

Cám ơn tôi biết nhận giòng nước mát

Mang mùi hương cơn gió chướng vào đông

Ly trà ngát hương sen còn nhận biết

Vài câu thơ lại thấp thoáng trong lòng

TRONG CƠN BỐI RỐI

TRONG CƠN BỐI RỐI

Chẳng biết viết gì trong cơn bối rối

Lên mạng đọc báo bên này, đọc blog bên kia

Thấy người ta chửi nhau ngậu xị

Mà giựt giựt cái môi muốn chửi thề

Nhưng chợt nhớ là hồi xưa mẹ dạy

“Dẫu giận ai cũng phải ăn nói đàng hoàng”

Bậm môi lại mà mắt thì tóe lửa

Cái màn hình suýt tí nữa rách toang

ÁC MỘNG

ÁC MỘNG

Cứ lọc cọc gõ những lời yêu nước

Mà lòng thì cứ lọc cọc buồn theo

Thằng Tàu khựa mon men vào sân trước

Mà lủ chuột chù đụt khoét ở sân sau

Tăm Tàu khựa hàng ngày ta vẫn xỉa
Rụng mẹ hàm răng mà chưa thấy mình hèn
Mì Tàu khựa sáng nào ta cũng đớp
Rồi hô to “mười sáu cái chữ vàng”

Thuốc Tàu khựa khi đau ta hốt uống
Bệnh chưa lui thì sạch bách túi tiền
Móc đất Tây Nguyên, bán luôn cây, củ, rễ
Được tí tiền hô “bốn tốt” như điên

Gia Tài Để Lại

GIA TÀI ĐỂ LẠI

 

Còn được gì để lại cho con cháu

Khi non sông từng chút một hao mòn

Sóng Hoàng Sa bốn mươi năm uất hận

Đảo Garma rít róng gió căm hờn

Trên Bản Giốc thác chia hai ngã nước

Thủy bất phân mà cắt được cho đành

Đỉnh Lão Sơn tím vầng mây vong quốc

Ải Nam Quan rơi lệ dưới trời xanh

Cột mốc mới, những nụ cười chó má

Cứ từng giờ rạch nát một biên cương

Hồn tử sĩ lập lờ sương khói phủ

Máu xương còn đẫm ướt cả quê hương

Những nghĩa trang bị vùi trong quên lãng

Của những anh linh chống lại bạo tàn

Bia xiêu ngã cỏ xanh đành ấp ủ

Khi lòng người lớn lối thói vong ân

Đâu lẽ nào để lại cho con cháu

Một phần non sông mất mát phảỉ thu hồi

Một quê hương ngày từng ngày rách nát

Đàn cháu con lại máu đổ xương phơi

Đâu lẽ nào một gia tài để lại

Là bao điều nhục nhã thế này sao

Rừng nát, biển sôi, núi non nham nhỡ

Và những giòng sông, con suối nghẹn ngào

Ôi ông cha bốn ngàn năm dạy dỗ

Biết giữ quê hương, yêu mến giống nòi

Gương trung liệt vẫn luôn luôn ngời sáng

Trang sử vàng son ta xé mất rồi

Đâu lẽ nào để lại cho con cháu

Giòng máu của ta là giòng máu ngu si

Buổi chiều phủ xuống đời. Ta cúi mặt

Đi chết đi. Hèn hạ sống làm gì?

18.54 – 5/7/2014

Nguyễn Hiền Nhu

NHỚ TỔ TIÊN MÀ RƠI NƯỚC MẮT

Hơn một năm nay. buồn quá không viết gì được, nói theo kiểu Lê Tuấn Đạt là làm cái gì cũng cảm thấy vô duyên. Nghe lời bè bạn, định nghĩ ngơi cho tĩnh tâm, cho lại sức. Nhưng hồi đêm, để dỗ giấc, nằm đọc lại những trang sử cũ, vừa đọc vừa hào hứng vừa ngậm ngùi và…

NHỚ TỔ TIÊN MÀ RƠI NƯỚC MẮT

Đêm nằm nhớ tổ tiên mà rơi nước mắt

Như muốn góp cùng cha ông làm thành nước sông quê

Để chuyên chở những câu hò điệu hát

Cho lúa ngô xanh ngát kéo nhau về

Như từ thuở ban đầu trồng nên hạt lúa

Ngát nắm trà xanh trên những nương đồi

Tưới mát hàng cau, vườn trầu, cho đỏ hồng môi cắn chỉ

Và tình quê thành lứa đôi… lứa đôi…

Đêm nằm nhớ tổ tiên mà rơi nước mắt

Chẳng khó khăn nào mà chẳng vượt qua

Không giặc hung tàn nào mà không ngăn được

Bốn ngàn năm rộng mở một sơn hà

Lòng hòa hiếu đã thấm dần trong máu

Chí anh hùng đâu ngại những hy sinh

Lòng bao dung vẫn không hề suy suyển

Bọn đại Hán tham tàn gục mặt bao phen

Đêm nằm nhớ tổ tiên mà rơi nước mắt

Khi lũ cháu con sao nãy lắm thằng hèn

Cúi mặt, khom lưng làm thân khuyển mã

Quên cả giống nòi báng bổ tổ tiên

Giặc vào nhà, giặc ồn ào trước ngõ

Miệng tanh hôi lại chí chóe hòa bình

Đánh giặc thì run, bóp họng dân thì khỏe

Dóc láo lọc lừa, bóc lủm thấy mà kinh

Đêm nằm nhớ tổ tiên mà rơi nước mắt

Thân gìa nua dâng hiến được gì đây

Giọt nước mắt không nhấn chìm được giặc

Thì làm sao gìn giữ nước non này

Nỗi lòng ta xin gởi vào em cháu

Còn quê hương mới còn được phận người

Hãy giữ lấy như tổ tiên đã giữ

Cho dân tộc này nên hình vóc hôm nay

 Nguyễn Hiền Nhu

VUI THÔI MÀ

VUI THÔI MÀ

Hồi nãy thì đã trôi xa

Lát nữa thì chẳng biết ra thế nào

Bây giờ đang thở với nhau

Cằn nhằn nặng bụng tào lao nhẹ lòng

Chẳng biết mắc gì mà tôi làm một loạt gần trăm bài thơ Đường, cũng lại thơ Đường. Ôi sao mà cái đầu tôi lại cũ mèm thế nhỉ? Mà cũng chẳng biết ở đâu mà nó lại tuôn ra lắm thế. Gần một tháng

Vô Đề 64

Nghĩ là gìa chát chẳng còn yêu

Sao cái con tim cứ đập liều

Tưởng huyết áp tăng nên lộn xộn

Ngở tim bọc mỡ mới liêu xiêu

Lẽ đâu đuôi mắt cô hàng ớt

Hay bởi nụ cười chị bán tiêu

Rốt cục vì ai thì chẳng biết

Đem quên gài cửa ả thơ khều

Tôi bị ả thơ khều liên tục như để nhắc nhở mình l ai trong ci đời này. Tôi một lạch nước con con, à không, một giọt sương mong manh tí xíu bị cuốn vào giịng sơng thơ từ bao nhiêu ngàn năm trước. Tơi may mắn hay bất hạnh. Biết chết liền. Nhưng dù sao thì tôi cũng đang sống như vậy. Vậy thì hãy sống như vậy đi. Tôi ơi. Tôi…